Zonnepanelen (2011)

Inleiding

Het was niet mijn planning om dit jaar al zonnepanelen te plaatsen maar gezien de nooit-stoppende stijging van de energieprijzen tegen een duizelingwekkend tempo heb ik toch vervroegd de knoop moeten doorhakken. En als het dan toch vroeger moet, dan moet je maximaal proberen te genieten van de steunmaatregelen met als gevolg dat ik een gekeurd systeem wil hebben tegen 30 juni aangezien op 1 juli de groenestroomcertificaten (GCS) zakken van 330EUR/1000kWh naar 270EUR/1000kWh. Op 20 jaar toch al snel 5400EUR verlies in mijn situatie.

Als ik jullie de volledige berekening wil meegeven (want zo kennen jullie me nu eenmaal :)) kan ik moeilijk anders dan eerst wat theorie meegeven. Ik denk persoonlijk niet dat deze posting een gemakkelijk te slikken stukje proza zal zijn dus hou je maar vast. De reden daarvoor? Wel, ik ga niet puur wiskundig gaan uitrekenen wat het resultaat is van wat plussen en minnen maar ik betrek er ook mijn ervaring/opleiding in de elektronica/high-tech/upcomming market/…-verleden bij. Het gevolg is dat ik soms eens een vierkante redenering maak voor iemand die wiskundig geschoold is maar iemand die de high-tech-markt kent, die zal me wel kunnen volgen. Ben je geen van beiden, aanvaard dan gewoon dat ik gelijk heb ;-).

Oh, en voor we starten: als je van plan bent om contact op te nemen met de firma die helemaal op het einde uitkomt als mijn uiteindelijk resultaat, geef dan even mijn naam door aan hen (en aan mij), mss valt er wel iets te forceren als blijkt dat er een paar mensen mijn berekening volgen hé?

Achtergrondinfo

Ik zal proberen om enkel zo technisch te gaan tot op het niveau wat je echt nodig hebt om mijn redenering te snappen, maar of ik daar in zal slagen is nog een andere vraag… Als ik dus te ver afdwaal, hou me maar tegen hé 😉

Goed, dat zonnepanelen van die rechthoekige dingen zijn die je monteert op je dak en die elektriciteit produceren als de zon schijnt, dat hoef ik je waarschijnlijk al wel niet meer te zeggen? Dat je je huidige elektriciteitsverbinding koppelt aan je nieuwe zonnepanelen door middel van een omvormer, dat zal misschien al wat meer nieuws zijn. Maar als ik zeg dat die omvormer dient om je productieoverschot door te sturen naar je energieleverancier (Electrabel bijvoorbeeld) zodat je die terug uit het net kan halen als de zon even niet schijnt en jij wel elektriciteit nodig hebt, dan zal je euro waarschijnlijk wel weer vallen dat die omvormer nodig zal zijn om alles aan elkaar gekoppeld te krijgen, toch?

Kan ik beginnen met wat algemene tips die ik na al mijn gesprekken met die verschillende leveranciers heb gehouden heb onthouden? Misschien wel, even proberen dus:

  1. Eerst het goede nieuws: als je nu de goedkoopste brolpanelen koopt, of je koopt de duurste topmodellen, je koopt nooit echt verkeerd. Het komt er op neer dat de goeie panelen wel langer zullen meegaan en beter zullen blijven presteren na een paar jaar maar uiteindelijk zullen ook die goedkope panelen na een jaar of 6 terugverdiend zijn en zullen ze daarna ook wel pakweg 20.000EUR extra opbrengen. Maar als je daarentegen wat beter uit je doppen kijkt en je kan voor diezelfde investering 25.000EUR terugkrijgen na evenveel tijd, dan besef je waar het verschil zit?
  2. Het slechte nieuws daarentegen is dat je niet zomaar het beste paneel kunt uitkiezen en de leverancier er gewoon bijnemen… Ik had gehoopt dat de meeste cowboys al uit de markt waren maar dat is toch écht niet het geval hoor. Het is dus toch de moeite om uit je doppen te kijken. Gelukkig zijn er een paar dingen waaraan je ze kan herkennen.
  3. Een eerste (en gemakkelijke) manier om ze te herkennen is kijken op de offerte (op papier dus want mondeling beloven ze altijd veel) wat de gebruikte draaddiameter is om de verbinding te maken tussen de panelen en de omvormer. De meeste cowboys gebruiken 4mm² terwijl je je opbrengst serieus kunt optimaliseren door hiervoor 6mm² te gebruiken. De meerkost voor de installateur is praktisch niets en de winst voor jou ligt in de grootorde van een 1000EUR op het einde van de rit, toch mooi meegenomen.
  4. Er is nog een tweede tip omtrent de bekabeling: vraag ook even waar ze de koppeling maken tussen de verschillende strings (een string is een groep van je zonnepanelen die samen gekoppeld worden aan elkaar). Het viel me op dat heel wat cowboys hun koppeling boven maakten bij de zonnepanelen waardoor ze maar met één kabel naar beneden moesten komen. Typisch voor de betere leveranciers was dat ze de koppeling maakten ter hoogte van je omvormer waardoor je meer kabels naar beneden laat lopen (van telkens 6mm²) en dus nog minder verlies maakt.
  5. Een andere tip om te herkennen dat de leveranciers serieus bezig zijn met hun werk is vragen hoe ze aan hun lage prijs komen voor hun panelen. Over het algemeen zal het antwoord zijn dat ze een grote container hebben opgekocht en daar is uiteraard niets fout mee. Je moet alleen even verifiëren wanneer ze die container hebben gekocht aangezien de markt zodanig snel evolueert dat panelen van 6 maanden geleden hopeloos verouderd zijn en al weer een stuk minder produceren ten opzichte van de nieuwe generatie. Reken daarbij dat zo’n container ook al weer een overstock kan zijn bij de fabrikant en je beseft dat een paneel van een jaar oud eigenlijk zonde is om op je dak te leggen.
  6. Verder moet je ook even vragen welke hun dakwerkers zijn: is het de elektricien die je dakpannen zal aanpakken of is het een professionele daklegger met jarenlange ervaring? Steekt hij het project in onderaanneming bij één of andere Pool (no offence) of gaat hij met zijn eigen mannen op je dak?
  7. Vraag daarnaast of ze je pannen zullen uitschijven. Als ze dit niet doen is er namelijk kans dat die iets omhoog zullen staan en dat de sneeuw er onder terecht komt met vochtigheid in je huis tot gevolg.
  8. Als laatste tip om cowboys wat te weren (maar ook om jezelf gerust te stellen): vraag referenties op en ga ook eens kijken bij die mensen (eventueel met de verkoper mee). Vraag ook om even binnen te kijken hoe de bekabeling weggewerkt is. Je hoeft geen elektricien te zijn om te zien dat de kabels netjes weggewerkt zijn en dat de zonnepanelen biljartvlak gemonteerd werden toch?
  9. Oh ja, mensen die aan de kust wonen, die moeten ook uitkijken voor de leveranciers die je persé poly-panelen willen aansmeren. Je hoeft je er nu niet druk over te maken hoe het technisch in elkaar zit maar geloof me gewoon dat mono-panelen aan de kust betere opbrengst hebben omdat we hier meer rechtstreeks instralend zonlicht hebben dan op andere plaatsen in ons land. Geïnteresseerden vinden het bewijs op de site van het KMI en de technische uitleg op duizenden plaatsen op het internet.
  10. Probeer ook even uit te vissen welke omvormer ze zullen gebruiken: eentje met of eentje zonder transformator. Bij sommige elektrische installaties kan je soms niet anders dan eentje met transfo maar weet dat eentje er zonder toch duidelijk een paar procent extra geld opbrengt en dat telt wel dik aan op het einde van de rit.
  11. Verder wil ik nog even een bedenking maken bij de temperatuurscoëfficiënt (Tp) waar sommige leveranciers mee lopen te stoefen. Het gaat om een verbetering van amper een tiende van een procent maar als verkoper zeggen ze je dat zo’n kleine afwijking op 20.000EUR toch heel wat geld is. Volledig terecht ware het niet dat ze de situatie eigenlijk een beetje verkrachten in hun redenering. Wat is de Tp nu eigenlijk? Wel eigenlijk heel simpel: een zonnepaneel gaat minder produceren wanneer hij warm wordt en als je weet dat je paneel al snel 65°C kan bereiken bij volle zon op een bloedhete maar windvrije dag, dan moet je daar toch even rekening mee houden. Echter… en hou je vast want hier komt de eerste berekening 😉
    Als we een Tp hebben die 0.1%/°C beter is dan een ander paneel en we houden rekening met mijn opgewekt vermogen van 4500kWh/jaar, dan heb je 180kWh/jaar minder opbrengst als je er van uitgaat dat het jaar in jaar uit (dag en nacht zelfs) 65°C is; totaal onrealistisch maar dan hebben we na 20 jaar wel 1188EUR minder GCS kunnen innen. Voor de mierenneukers: aangezien ik met overproductie zit, mag ik dit vermogen niet meerekenen in mijn elektriciteitswinst en nee ik heb geen rekening gehouden met de degradatie want hierdoor zou het verschil nog kleiner worden.
    Goed, als we de berekening nu een beetje realistischer maken er van uitgaan dat het in ons landje gemiddeld 50% dag is en 50% nacht, en we gaan er rekening mee houden dat we 31% zonuren hebben overdag, dan hebben we slechts een verlies van 55.8kWh/jaar of een verlies van winst van 368.28EUR GCS na 20 jaar.
    Kijk nu eens, dat is al beter! De betere panelen mogen dus niet meer dan 400EUR duurder zijn voor de hele installatie, anders doen we verlies!
  12. Nog een kortje om de lijst af te sluiten: vraag aan de leverancier op welke plaats de panelen staan op de Photon-lijst. Deze lijst wordt gezien als de meest representatieve weergave van de score die je kan geven aan elk paneel. Leveranciers kiezen zelf of ze een testpaneel opsturen maar elke leverancier die zeker is van zijn stuk, zal willen op die lijst staan en zal dus een paneel als test opsturen. Let op: de technologie verandert RAZENDsnel, een lijst van 6 maanden oud, lijkt me dan ook net iets te oud om betrouwbaar te zijn.

Financiële steun… en daar reken ik je ouders niet bij!

Even kort welke steunmaatregelen er voorzien zijn voor zonnepanelen thuis:

  • per 1000kWh die je opwekt krijg je 330EUR aan groenestroomcertificaten (GCS afgekort in deze tekst). Deze krijg je gegarandeerd voor 20 jaar, daarna is het afgelopen met de pret maar heb je je aankoopprijs al dubbel en dik terugverdiend ;-).
  • je krijgt 40% van je aankoopsom terugbetaald via je belastingsbrief, sowieso betaal je dus al maar 60% van de totaalprijs.
  • daarnaast kan je ook nog via je gemeente wat premies bemachtigen maar die zijn zo uiteenlopend dat ik er niet verder op inga.
  • en als je het niet ziet zitten om aan je spaarcentjes te komen, dan kan je een groene lening bij je bank laten lopen waarbij je sowieso 1.2% minder intrest betaalt. Ik heb er nog steeds mijn twijfels over of dit wel een goed idee is als je het geld hebt liggen aangezien lenen altijd geld kost en de terugverdientijd toch heel kort is, maar het is zonder twijfel een goede keuze voor mensen die het geld niet zomaar uit hun sok kunnen halen.

Vooraf, toen de dieren nog spraken en zo

Voor ik een gesprek aanvroeg bij een leverancier, heb ik eerst wat voorbereidend werk gedaan. Zo heb ik de plannen van mijn huis bovengehaald (alhoewel die zeer beperkt zijn in mijn geval :-() en heb ik mijn dak gefotografeerd zodat er duidelijk zicht was voor de mensen achteraf als ze hun offerte uitrekenen. Achteraf gezien had ik nog verder mogen gaan en de afstanden tussen de veluxen bepalen en zo van die dingen. Helemaal interessant wordt het wanneer je je dak uittekent in Google Sketchup want dan kan je zelf gaan prutsen met de legplannen (de manier waarop je je panelen legt op je dak dus) afhankelijk van de afmetingen van de panelen die je leverancier aanbiedt.

Verder is het heel belangrijk dat je een perfect zicht hebt op je huidig verbruik aan elektriciteit (en misschien ook gas) en als je dan toch bezig bent: je water, benzine, m&m’s, koffie, noem maar op, alle cijfertjes kunnen maar helpen! 😉

En dan gaan we op zoek naar een leverancier! Ik ben heel simpel gestart: gewoon even mijn gegevens ingevuld op zonne-energie-installateurs.be en na een paar dagen wist ik niet meer waar kijken van de aanvragen voor gesprekken, ideaal dus! Via vrienden en kennissen kreeg ik er dan nog een paar bij om het lijstje te vervolledigen.

Eerste berekening, hmmm… nie gelijk da é?

Mijn eerste berekening is een beetje de mist ingegaan… Ik was begonnen met een lekker excel-blad bomvol cijfermateriaal waarbij ik per offerte ging uitrekenen wat de terugverdientijd was ten opzichte van mijn huidig verbruik (verkopers gebruiken namelijk niet altijd correcte parameters maar hebben eerder een … euh … dichterlijke vrijheid of zo?). Daarnaast had ik de berekening uitgebreid met de winst als ik een deel van mijn verwarming kon vervangen door elektrisch gestookt met mijn overproductie en om het compleet te maken ging ik de vergelijking aan met de winst die ik zou maken als ik mijn geld voor 20 jaar vastzet bij de bank.

Al na een offerte of 10 bleek dat toch niet zo simpel te zijn omdat elke leverancier met eigen verliesberekeningen gaat werken en niet iedereen hetzelfde legplan gebruikt en zo… Het werd dus moeilijk om zo op een correcte manier te gaan vergelijken. Dus op naar plan b!

Rekenplan b… das beter da!

OK, hoe kan je dan WEL eerlijk vergelijken? Wel, aangezien alle leveranciers goochelen met hun eigen marges en verliezen heb ik het mezelf niet moeilijk gemaakt: je neemt gewoon het PERFECTE paneel met de PERFECTE zon :-). Als je dat voor alle panelen zo doet, dan heb je een eerlijke vergelijking… met verkeerde waarden maar aangezien alle waarden evenveel verkeerd zijn, is het uiteindelijk wel correct :-p. Vervolgens heb ik alle leveranciers verticaal in een tabel gestopt en horizontaal op de as dan de verschillende merken van panelen (sommige panelen worden namelijk door verschillende leveranciers verkocht). En de tabel heb ik vervolgens de prijs per Wp gezet. OK, dat wordt moeilijk zeker?

Simpel gezegd: als je 20.000EUR betaalt voor een installatie die in ideale omstandigheden 5000Wp kan leveren, dan betaal je 4EUR/Wp. Het voordeel van niet meer per dak te rekenen maar per Wp is dat je tenminste kunt vergelijken tussen iemand die zijn panelen portrait plaatst en 20 stuks op mijn dak legt en een andere leverancier die ze landscape plaatst en er zo 24 op mijn dak krijgt. Stel dat die eerste beter uit de bus komt, dan kan ik hem nog altijd vragen om ze ook landscape te leggen en haal ik het beste uit beide offertes :-).

Conclusies uit rekenplan B … nu komt het!

  1. Om te beginnen: je kan de panelen opsplitsen in twee groepen, enerzijds de traditionele en anderzijds de hogerendementspanelen. Die laatste hebben de hoogste opbrengst per m² dak maar kosten ook het meest per Wp. Je betaalt dus een stuk meer voor evenveel elektriciteit maar je kan wel meer elektriciteit uit je dak halen. Dat vraagt om een berekening!
    Concreet haal ik bij een standaardpaneel 4680Wp uit mijn dak en bij een hogerendementspaneel 5640Wp. De kost voor de standaard is 3.7EUR/Wp en voor de HR 4.1EUR/Wp.
    24 * 235Wp – 24 * 195Wp = 960Wp meerwaarde
    0.6 * (5640Wp * 4.1EUR/Wp – 4680Wp * 3.7EUR/Wp) = 3485EUR meerkost
    3485EUR aan GCS bij 960Wp is toch al zo’n 11 jaar om die meerkost terug te winnen.
    Beide panelen zullen uiteraard wat minder opbrengen rekening houdende met de niet-ideale ligging van ons land, maar dat zal evenredig zakken waardoor dit zeker niet zal verkorten in de tijd.CONCLUSIE: hogerendementspanelen hebben een terugverdientijd van meer dan 10 jaar, een eeuwigheid in een markt die nog in volle ontwikkeling is. Als je dus het extra vermogen niet kunt benutten, lijkt het mij verstandiger om die dure stap niet te zetten. Als je daarentegen al een oudere verwarmingsketel hebt, kan je overwegen om het toch te doen en dan niet meer gasgestookt maar elektriciteitsgestookt te werken. Ik gok er op dat ik binnen een jaar of 10-15 wel dat extra vermogen zou kunnen gebruiken en dan komt mijn elektronicaverleden boven water: tegen die tijd ben ik er heilig van overtuigd dat de nieuwe reeks zonnepanelen een veelvoud van de huidige opbrengst zullen hebben tegen een kostprijs die slechts een fractie is van de huidige prijs… In dat geval haal je er dan beter een paar oude naar beneden en vervang je ze door de nieuwste modellen wanneer het zover is. Trouwens, voor het zelfde geld is het dan technologisch misschien beter om een warmtepomp te zetten bv. Dus nee, enkel hogerendementspanelen als je effectief het vermogen kunt gebruiken (klein dakje, een grootverbruiker, …). Puur wiskundig hebben de verkopers wel gelijk, maar zij houden (uit eigenbelang en terecht dus) geen rekening met de marktevolutie.
  2. Voor dezelfde panelen kan je bij sommige leveranciers meer betalen dan bij andere. Op zo’n moment is het heel belangrijk om te kijken wat de meerwaarde is van beiden. Heb je hun referentie kunnen bezichtigen? Gebruiken ze eigen installateurs? Houden ze zich aan de tips hierboven?
  3. Er bestaan verschillende formaten van panelen. Als je (net zoals ik) een ferm ambetant dak heb met overal veluxen er in waardoor er goed gepuzzeld moet worden er rond, dan kan een iets kleiner paneel er soms voor zorgen dat je veel meer vermogen uit je dak kan halen. Het is dus de moeite om eventjes zelf de berekening te maken (of gewoon puzzelen met schaar en lijm natuurlijk). Zo ben ik tot de conclusie gekomen dat bij mij de iets kleinere formaten en in landscape gemonteerd zomaar eventjes 20% meer uit mijn dak konden halen! Dat maakte het uiteraard ook gemakkelijk om te schrappen want alle merken met enkel grote panelen konden al direct uit de lijst. Gelukkig hebben de meeste leveranciers wel grote en kleine modellen.

Schrappen! En sorryikhebeenander-brieven schrijven naar de leveranciers

Om te beginnen heb ik alle leveranciers geschrapt die enkel poly-panelen hadden. Ook de leveranciers die niet serieus wilden overproduceren, die kreeg hun afscheidsbrief (ik moet immers denken aan morgen en niet aan vandaag). Dan werd er gekeken om gelijkaardige panelen met elkaar te vergelijken door bv te kijken of een betere Tp een meerprijs had van minder dan 400EUR, zoniet: schrappen! Panelen die echt duurder zijn dan gelijkaardige panelen van andere merken, die kregen ook hun C4 en cowboys die niet voldeden aan de tips die kwamen zelfs niet op de lijst terecht :-).

Uiteindelijk bleef er voor mij nog maar één leverancier over: EcoSolarEnergy uit Avekapelle. Niet eens ver van de deur maar dat vind ik bij zo’n grote som niet eens een punt om verderaf te kopen. Diezelfde mensen hebben onder andere de zonnepanelen bij Meli gezet, een mastodont van een project. Handig weetje: de beste oplossing bleek ook nog eens een pikzwart paneel te zijn en ze zullen de montage zodanig doen dat je enkel zwarte haken ziet… ideaal voor mijn mooi, nieuw, zwart dak dus :-).
Wie vielen er uit de boot (eervolle vermelding voor hun werk zeg maar): @tentie, Photon Solar, Quattro Solar, Electro Direct, Smart@energy en Bitech. Zie je je naam niet in de lijst verschijnen maar ben je toch bij mij geweest, weet dan dat ik je offerte direct in de map achteraan heb gestopt en je niet eens in de lijst heb opgenomen omdat je bij mij overkwam als één van die cowboys ;-).

Finale berekening… IK BEN RIJK!!! Bijna 😉

Wat jullie waarschijnlijk wel interesseert is hoe rijk ik zal worden? Wel, in eerste instantie straatarm eenmaal de factuur binnenkomt maar uiteindelijk wordt het toch wel lekker :-).

In de foto hieronder zie je de finale berekening:

  • Onderaan vind je voorwaarden voor de berekening. Zo zal je bv merken dat ik gebruik maak van maximaal veroudering van de panelen en dat ik er van uitga dat de elektriciteit maar 3% per jaar duurder zal worden, twee onmogelijke zaken waardoor de winst in het echt nog veel hoger zal zijn :-). Ik heb trouwens ook vergeleken met de goedkoopste energieleverancier terwijl ik helemaal niet bij die goedkoopste zit!
  • In de eerste kolom krijg je te lezen wat ik elk jaar aan groenestroomcertificaten zou moeten verdienen.
  • In de tweede kolom wat ik aan elektriciteit zou terugwinnen aangezien ik dat niet aan Electrabel hoef.
  • In de derde kolom bereken ik dan nog even wat ik zou winnen aan gas moest ik een al mijn overschot aan elektriciteit gebruiken om mijn huis te verwarmen.
  • In de kolom “fiscaal” zie je hoeveel ik telkens per jaar terugkrijg van Vadertje Staat.
  • Dan heb je twee kolommen waarbij ik alle voorgaande samentel: hoeveel krijg ik elk jaar bespaard wanneer ik WEL en NIET mijn verwarming ook zoveel als mogelijk omzet naar de overschot aan elektriciteit die ik produceer?
  • En finaal heb je dan de beide saldo’s waarbij je kunt zien hoeveel ik uiteindelijk in mijn sok zou moeten zitten hebben op het einde van de rit al dan niet rekening houdende met de verwarming die ik omzet naar elektriciteit of niet.

Toch wel netjes uitgewerkt lijkt me? 🙂

3 thoughts on “Zonnepanelen (2011)”

    1. Als ik even terugkijk in mijn redenering gaat het om GH195 maar ik had het niet zomaar meer uit mijn hoofd geweten, daarvoor zit ik al weer te lang bezig met warmtepompen en pelletkachels :-D. Hopelijk ben je iets mee met dit antwoord?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s